KÖK HÜCRE NAKLİ İŞLEM AKIŞ ŞEMASI

HASTA/DONÖR BİLGİLENDİRME

Transplant koordinatörünün randevusunu düzenlediği bilgilendirme toplantısında özel hazırlatılmış olan DVD animasyon programı yolu ile görüntülü bilgilendirme ve aynı toplantıda klinik yöneticiler tarafından sözel olarak bilgilendirme yapılır. Aynı zamanda sözel olarak anlatılanlar yazılı olarak hasta / donöre verilir. Bilgilendirme sırasında öncelikle tedavinin mantığı, alternatif tedavi yöntemleri, alternatif toplama yöntemleri, tedavinin nasıl yapıldığı, beklentiler, karşılaşılabilecek problemler, bu problemlerin yönetimi konularında bilgi verilir. Bilgilendirme işlemi sonrasında hastalar / donörlerin yeterince soru sormalarına fırsat verilir. Pediatrik donörler için bilgilendirme sırasında yaş faktörü dikkate alınır ve ebeveynleri ile birlikte bilgilendirme yapılır.

HASTA/DONÖR DEĞERLENDİRME

Kök hücre nakli hazırlık döneminde hasta değerlendirme sürecinin bir parçası olarak farklı branşlar tarafından değerlendirilmesi yapılır .Branşların gerektirdiği tetkikler  yapıldıktan sonra nakil için uygunluğuna karar verilir. Bu Branşlar;

Psikiatri
Diş
Kardiyoloji
Göğüs Hastalıkları
Erkek hastalar için Üroloji /Kadın hastalar için Kadın Doğum

Donör değerlendirme işlemi sonrasında ise donör olma kriterleri ve donör dışlama kriterlerine yasal mevzuatlara dikkate alınarak uyulur. Pediatrik donörlerin değerlendirilmesi yapılan anlaşmaya göre Pediatrik Onkoloj Bölümü tarafından gerçekleştirilir.

KÖK HÜCRE TOPLAMA

Toplama işlemi, kan hücresi ayırıcısı denilen tıbbi bir cihazla gerçekleştirilir. Bu cihaz, periferik kan progenitör hücreleri de içeren tek çekirdekli hücreleri diğer kan bileşenlerinden ve plazmadan ayırmak için santrifüj kullanır. Daha sonra hücreler bir toplama torbalarında biriktirilerek, hastaya infüze edilir veya daha sonra kullanılmak üzere uygun koşullarda saklanır.

İşlem sırasında bir cerrahi müdahale yapılmayacaktır.Ancak toplama işlemi için yeterli kan akımını sağlamak amacıyla damar yapısına bağlı olarak lokal anestezi altında uygun bir damarınıza kateter yerleştirilmesi gerekebilir. Kök hücre toplama işlemi yaklaşık 4 saat sürmektedir. Kan bağışına benzer şekilde,  oturarak veya yatarak gerçekleştirilmektedir.  Yalnızca gerekli olan kök hücreler toplandığından önemli bir kan kaybınız oluşmaz. Ancak işlem ilişkili olarak, nadiren de olsa, ağrı, his kaybı karıncalanma, ağız çevresi ve yüzde uyuşukluk, bulantı-kusma, kas krampları, karın Ağrısı gibi bazı belirtiler oluşabilir. Ancak bu bulgular basit tedbirlerle (kalsiyum verilmesi vb) kolaylıkla kontrol altına alınabilir.

KÖK HÜCRE SAKLAMA

Hematopoetik kök hücreler ve hücre tedavisinde kullanılan diğer klinik ürünler, taze ürün olarak infüze edilmeyeceklerse, dondurma işlemine tabi tutulur ve infüzyon için kullanılmaları gereken veya artık klinik olarak gerekli olmadıkları ve dolayısıyla atılabilecekleri zamana kadar uygun ortamda saklanırlar

HAZIRLAMA REJİMİ

Vücudunuzu bir nakle hazırlamak üzere kemoterapi ve bazı hastalıklarda radyasyon verilerek vücudunuzdaki hasta hücreleri yok edilir. Bu tedavi ayrıca yeni gelecek hücrelere yer açmak üzere kemik iliğinizdeki kan yapıcı hücreleri ve yeni hücreleri reddetmesin diye bağışıklık

sistemini de yok eder. Bunun için nakil öncesinde hazırlama rejimi dediğimiz 7-10 gün süren kemoterapi (kanser ilaçları)/ radyoterapi (ışın tedavisi)  uygulanır.

KÖK HÜCRE İNFÜZYONU

Donörden toplanan ve/veya hastadan toplandıktan sonra dondurularak saklama alanlarında uygun koşullarda saklanan kök hücreler kan nakline benzer bir yöntemle damar yoluyla hastaya verilir.. Bu işlem kan transfüzyonuna benzer bir işlem olup yaklaşık 20 dakika sürer.

Bu hücreler kemik iliğine yerleşerek normal kan hücrelerinin oluşmasını sağlarlar. Kök hücrelerle birlikte verilen savaşçı hücreler ise hastalıklı hücreleri tanıyarak onlarla savaşıp yok edilmelerine olanak sağlar.

Hastaneden taburcu olduktan sonra da gerekli süre boyunca kök hücre nakli ekibi ve doktorunuz tarafından düzenli olarak izleneceksiniz.

 

NAKİL SONRASI TAKİP VE TABURCULUK

Klinik program kök hücre nakli sonrasında hastaların yeterli süre tıbbi bakımın sürdürülmesini ve durumu uygun olduğunda hasta taburcu işlemlerinin yapılmasını sağlar Kök hücreler yerleştikten sonra yeni hücreler her gün daha da artar. Hastanın kan ürünlerine ihtiyacı azalır, ateşi düşer, ağız yaraları düzelir, ilaçlarının büyük bir kısmı kesilir. Taburculuk için kontrol tetkikleri yapılır. Yaklaşık nakil sonrası 20-40 gün sonrası hastanın taburculuğu planlanır. Taburculuk sırasında doktorunuz ve hemşireniz tarafından evde bakım ve dikkat edilmesi gerekenler konusunda bilgilendirilir.

Standartlar, hastaların nakil sonrasında hastanede yeterli süre tıbbi bakımlarını gerektirdiği için hastaların nakil sonrasında, taburcu işlemlerine kadar, transplant odaları dışında klinikte takipleri devam ettirilir. Nakil sonrasında komplikasyon gelişen olgular ile hastalıkları tekrarlayan olgular da takip ve tedavi amaçlı Klinik Ünitede takip edilir.

Nakil sonrası hastaların başka merkezlerde takip edilmek üzere yönlendirilmesi klinik programın politikası değildir. Kemik iliği donörleri ve pediatrik donörler de yeterince gözlem amacı ile hastanede tutulur.

 

HASTA/DONÖR BİLGİLERİNİN KAYDI

Hastane Bilgi Yönetim Sisteminde Hastaların klinik bilgi kayıtları transplant hasta koordinatör formu, ve donörler için donör değerlendirme formu vardır. . Burada hasta / donörlerin detaylı anamnez bilgileri yanında fizik muayene bilgileri, moleküler testleri de içeren detaylı laboratuar bilgileri yer alır. Yönetim planına hasta ve donörlerde yapılacak işlemler ile ilgili gerekçeli karar yazılır.

Toplantılarında bilgileri tamamlanmış formlar finalize edilir. Yani artık değiştirilemez.

HASTA/DONÖR BİLGİLERİNİN PAYLAŞILMASI

Başkent Üniversitesi Adana Erişkin Kemik  İliği Nakli Merkezi European Bone Marrow Transplantation (EBMT)’nin kayıtlı üyesidir (CIC Number:589).  Tüm yeni nakil işlemleri ile ilgili başta işlemden sonraki 100. gün verileri olmak üzere, hastanın kimlik bilgileri paylaşılmadan, klinik hasta takip bilgileri Klinik Ünite veritabanına kaydedilerek kayıtlı tüm üyelerle ortak bir veri tabanı oluşturulur. Düzenli şekilde PROMİSE 2 programını kullanarak EBMT kayıtlarında güncelleştirmeleri gerçekleştirir.

Veri yöneticisi transplant hastalarına ait bilgileri hastane bilgi yönetim sisteminden bağımsız olarak çalışan 250 parametreyi içeren özel bir istatistik programına kaydedilerek gidiş parametreleri düzenli olarak izlenir.